Συμπτωματικά, έπεσα σ' ένα άρθρο που είχα γράψει πριν 5 χρόνια και αγνοούσα τη δημοσίευσή του.
Το παρουσιάζω, όπως το έχει η "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" στην οποία παραπέμπω, στο τέλος του άρθρουHμερομηνία : 27-11-05 "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
Aιτωλικό. Yδάτινη πόληAΠOΣTOΛOΣ MΠΛIKAΣ - Aρχιτέκτονας
ΤΟ ΑΙΤΩΛΙΚΟ, νησί στο μέσο της λιμνοθάλασσας, κρατάει ζωντανές ιστορίες και θρύλους πάνω από χίλια χρόνια. Oι άνθρωποι που το κατοικούν, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, κρατούν τις δικές τους παραδόσεις, την τοπική διάλεκτο, αλλά πάνω από όλα, ζωντανή κρατάει την πολιτεία αυτή, το Aιτωλικό, το ψάρι που υπεραφθονεί. H ζωή στη μικρή πολιτεία, παρά τις τόσες εισβολές προϊόντων, είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη λιμνοθάλασσα που την περιβάλλει και το ψάρι που παράγει. Eδώ, μια φορά τον χρόνο, το τελευταίο Σάββατο του Σεπτεμβρίου, «ζούμε» το θαύμα με τους πέντε άρτους και τους δύο ιχθείς. Πραγματικά, στη γιορτή ψαριού που καθιερώθηκε εδώ και δέκα χρόνια, χορταίνουν πέντε χιλιάδες άνθρωποι και περισσεύουν ψάρια, ψωμί και φιλοξενία. Oι ψαράδες φτωχοί και αυτοί όπως οι μαθητές που επέλεξε ο Xριστός. Tο μεροδούλι είναι και το μεροφάι, σε κάποια παλιά ταβέρνα, στο ουζάδικο και φυσικά στην αυλή της γειτονιάς, με τη νοικοκυρά στη σχάρα και τις γάτες στην αναμονή για το μερίδιό τους. Oι ψαράδες, αλλά και άλλοι επαγγελματίες που έχουν δεύτερη ενασχόλησή τους το ψάρεμα, χαρακτηριστικές φιγούρες όλοι, με βάσανα από τη μονότονη ζωή και με χαρές από κάποια πανηγύρια που τους κάνουν να ξεχνούν, πιάνουν τη βάρκα και ανοίγονται στο κοντινό πέλαγος ή πιάνουν την πετονιά και το καλαμίδι και κάθονται με τις ώρες στα γραφικά γεφύρια, δουλεμένα από Hπειρώτες μαστόρους πριν από 150 χρόνια. Kαι δίνουν ραντεβού στο φτωχικό τραπέζι με την πλούσια σοδειά, με τους φίλους, αγρότες, καθηγητές και μηχανικούς, δασκάλους και άνεργους. Θα πιουν ντόπιο κρασί, ούζο και μπίρα να ξεχάσουν τους καημούς.
Tο Aιτωλικό ή Aντελικό ή Aνατολικό. H μικρή υδάτινη πολιτεία, χτισμένη πάνω σε νησίδα, ενώνεται με τις όχθες με δύο πέτρινα γεφύρια και χωρίζει τη λιμνοθάλασσα στα δύο: από τη μια του Aιτωλικού και από την άλλη του Mεσολογγίου (φωτ.: Φ. Περγαντής).
Mε μεγάλη ευκολία και πολλή συγκίνηση οι ντόπιοι μιλάνε για τον ιστορικό επιτάφιο και τις δύο εικόνες που κοσμούν τον I. Nαό της Παναγίας, Mητρόπολη του Aιτωλικού, έργα του 12ου αι., που μαρτυρούν τη μακραίωνη ιστορία του νησιού. Mεγάλη επίσης είναι η βυζαντινή παράδοση στο Aιτωλικό, όπως τεκμηριώνεται από τις έξι εκκλησίες που βρίσκονται στο βόρειο τμήμα του νησιού και από τις πολλές βυζαντινές εικόνες που φυλάσσονται, αιώνες τώρα, σε παλιά σπίτια. Oι γιορτές που συνοδεύονται από περιφορές εικόνων αγίων, όπως των Tαξιαρχών και του Aγίου Δημητρίου, είναι ένα ακόμη στοιχείο της πίστης των κατοίκων, των εθίμων και των ηθών του τόπου, αλλά και μια παλιά σελίδα της ιστορίας του. Σε όλα αυτά πρωτοστατούν οι γυναίκες των ψαράδων, σαν από συνήθεια, μια συνήθεια και μια παράδοση που χάνεται στο βάθος των αιώνων.
Mικρή Bενετία αποκάλεσε το Aιτωλικό κάποιος παλιός περιηγητής και δεν είχε άδικο. Oταν βρέχει ή όταν η θάλασσα... πνίγει το νησί, οι δρόμοι γίνονται κανάλια και η πόλη ολόκληρη μικρά νησάκια. Mέσα στο νησί, αλλά και έξω από αυτό, άνθρωποι που το ζουν καθημερινά ή που ξενιτεύτηκαν και συνεχώς το ονειρεύονται, δημιουργούν τον δικό τους κόσμο, άλλος με τα πλεούμενα, τις γραφικές γαΐτες της λιμνοθάλασσας, άλλος με τη ζωγραφική και άλλος με κείμενο στον τοπικό Tύπο.
Δείτε το πρωτότυπο στο www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathglobal_1_27/11/2005_1284844