Άρθρο: Η πρόταση του Φορέα Διαχείρισης για τις πελάδεςΤο νέο Δ.Σ. του Φ.Δ./Λ.Μ. από τον Ιούλιο του 2006 που ανέλαβε τα καθήκοντά του έχει επιληφθεί και αναζητήσει λύσεις για τα προβλήματα της περιοχής ευθύνης του και ειδικότερα του προβλήματος των ‘Πελάδων’ στην Τουρλίδα και το νησί Τουρλίδας.
Με αφορμή την επιστολή του Δημάρχου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου κ. Ιωάννη Αναγνωστόπουλου, στην αρχή του νέου έτους, για το θέμα των Πελάδων, ο Φ.Δ. συγκάλεσε κοινές συσκέψεις του Δ.Σ. με τους Δημάρχους Μεσολογγίου, Αιτωλικού, Οινιαδών, των οποίων οι Δήμοι περιλαμβάνονται στα όρια του Εθνικού Πάρκου Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου.
Στη σύσκεψη της 21ης Ιανουαρίου παραβρέθηκε και υπηρεσιακό στέλεχος του ΥΠΕΧΩΔΕ (για σχετική ενημέρωση ), με σκοπό τη διαμόρφωση συγκεκριμένης πρότασης με βασικές αρχές και θέσεις, δεσμευτικό για τον Φ.Δ. και την τοπική κοινωνία, όπως αυτή εκφράζεται από τα εκλεγμένα όργανά με ειδικότερη βαρύτητα σ’ αυτό, της αντιμετώπισης του χρονίζοντος ζητήματος των ‘πελάδων’. Και την οικοτουριστική ανάπτυξη της περιοχής, με κανόνες , όρους και προϋποθέσεις, που προβλέπονται από την πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 22306 ΦΕΚ 47710/2006).
Είναι απόλυτα θετικό το γεγονός, ότι όσον αφορά τις Πελάδες, ομόφωνα καταλήξαμε με τον Δήμαρχο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, κ. Αναγνωστόπουλο στο πιο κάτω κείμενο βασικών αρχών και θέσεων, το οποίο από κοινού θα προτείνουμε στο ΥΠΕΧΩΔΕ, και θα το διεκδικήσουμε, ώστε τα προβλήματα να επιλυθούν κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να προχωρήσει η οικοτουριστική ανάπτυξη της περιοχής.
Κείμενο Αρχών και θέσεων του Φορέα Διαχείρισης για τις ΠελάδεςΓενικές αρχέςΗ Τουρλίδα και το νησί της Τουρλίδας προσφέρονται απόλυτα λόγω της θέσης τους και της οικολογικής σημασίας τους για την οικοτουριστική ανάπτυξη του θεσμοθετημένου Εθνικού Πάρκου της περιοχής.
Ο Φορέας Διαχείρισης μετά από πολύμηνη εξέταση των προβλημάτων της περιοχής έχει σήμερα τη δυνατότητα υποβολής στο ΥΠΕΧΩΔΕ μιας επιστημονικά τεκμηριωμένης άποψης και πρότασης για την ορθολογική οικοτουριστική ανάπτυξη του χώρου ευθύνης του και μέσα στα πλαίσια του πνεύματος της ΚΥΑ και των διεθνών συμβάσεων και την επίλυση κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο της επίλυσης του χρονίζοντος προβλήματος των πελάδων.
Η πρόταση αυτή για να προχωρήσει γρήγορα και αποτελεσματικά πρέπει να γίνει αποδεκτή και να στηριχθεί από κοινού τόσο από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση όσο και από τους Δήμους που εμπίπτουν οι περιοχές τους στο Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου και Εχινάδων Νήσων. Η χρηματοδότηση για την υλοποίηση της πρότασης είναι εφικτή και μπορεί να γίνει τόσο από κονδύλια του Δ΄ ΚΠΣ , όσο και από άλλα χρηματοδοτικά μέσα.
Βασικοί άξονες του σχεδιουΣε πρώτη φάση προτείνεται να ενταχθούν στο πρόγραμμα οικοτουριστικής ανάπτυξης της περιοχής, η Τουρλίδα και το νησί Τουρλίδας. Και σε επόμενη φάση και αφού αρχίσουν να είναι εμφανείς οι ευεργετικές επιδράσεις της πρώτης φάσης υλοποίησης θα ακολουθήσει η ένταξη του Λούρου, το Διόνι κλπ.
Για την Τουρλίδα:Σύμφωνα με τις ζώνες που έχουν οριοθετηθεί και δεν είναι δυνατόν να τροποποιηθούν λόγω των διεθνών και ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της Χώρας, θα προβλέπεται για την περιοχή ΠΠ3, η παραμονή και διατήρηση του μέγιστου δυνατού αριθμού των ήδη υπαρχουσών πελάδων, όσων θα πληρούν προδιαγραφές, που θα καθοριστούν με γνώμονα αποκλειστικά και μόνον την ισχύουσα ΚΥΑ. Όσων πληρούν μερικώς τις προδιαγραφές θα γίνει προσαρμογή τους ή συμπλήρωσή τους και όπου απαιτείται για την εξυπηρέτηση των οικοτουριστικών δραστηριοτήτων θα γίνει και κατασκευή νέων που θα χρησιμοποιηθούν ως καταλύματα των επισκεπτών της περιοχής. Οι λοιπές πρόχειρες κατασκευές θα απομακρυνθούν οριστικά από την περιοχή.
Για το νησί Τουρλίδας:Στις μεν ζώνες ΑΠ1 και ΑΠ2 (Απόλυτης Προστασίας) δεν θα υπάρχει απολύτως καμία οικοτουριστική κατασκευή. Στις ζώνες ΠΦ1 και ΠΦ2 (Προστασίας της Φύσης) υπάρχει η δυνατότητα υλοποίησης έργων και δραστηριοτήτων σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 5 και 6 του άρθρου 3 Α.Α2 της ΚΥΑ 22306 του 2006.
Όπου επιτρέπεται θα κατασκευαστούν ειδικά παρατηρητήρια ορνιθοπανίδας καθώς και ειδικές διαδρομές στο νησί για να πλησιάζουν οι επισκέπτες σε κατάλληλα σημεία για άμεση παρατήρηση χωρίς να παρενοχλούνται τα άγρια πουλιά. Επισκέπτες μπορεί να είναι ειδικοί επιστήμονες, αντιπρόσωποι οργανισμών όπως π.χ. η ορνιθολογική εταιρία, το WWF κλπ. που θα ήθελαν να κάνουν έρευνα, απλοί επισκέπτες που θα ήθελαν να γνωρίσουν από κοντά τα άγρια πουλιά και τον τρόπο διαβίωσής τους και μαθητές σχολείων στους οποίους θα γίνονται συστηματικά και μαθήματα σχετικά με την άγρια φύση επί τόπου ή στις αίθουσες του φορέα διαχείρισης στο Αιτωλικό.
Παρόμοιος σχεδιασμός θα γίνει και στην περιοχή της Τουρλίδας, προσαρμοσμένη στην εκεί διαμορφωμένη κατάσταση.
Ενδεικτικές οικοτουριστικές δράσεις για τους επισκέπτεςΘα σχεδιαστούν θαλάσσιες διαδρομές για να γνωρίσουν τις περιοχές των ιβαριών, τους τρόπους ψαρέματος σ’ αυτά και τον τρόπο παραγωγής του αυγοτάραχου. Επίσης θα γίνονται από θαλάσσης επισκέψεις σε αξιόλογα σημεία του βιότοπου όπως νησιωτικό σύμπεγμα, λουρονησίδες, τοποθεσίες και λόφους με οικολογικό ενδιαφέρον, όπως π.χ. ο Κουτσιλάρης
Θα σχεδιαστούν χερσαίες διαδρομές που θα οδηγούν στα περισσότερα από τα προηγούμενα σημεία αλλά επιπλέον και σε σημεία μακριά από τη θάλασσα, όπως το δάσος του φράξου, το υπόλοιπο του δασυλλίου από τον θαυμάσιο θαλάσσιο κέδρο στο Διόνι, σε σημεία για παρακολούθηση των άγριων αλόγων, κλπ.
Θα σχεδιαστούν διαδρομές περιπάτων για πεζοπορία τόσο για τη γνωριμία με την γύρω περιοχή λιμνοθαλάσσια, παραποτάμια, χερσαία, αρχαιολογικούς χώρους κλπ. και πέραν των άλλων για την παρατήρηση της λιμνοθάλασσας κατά τις ώρες της ανατολής και της δύσης του ήλιου.
Θα αξιοποιηθεί η θαυμάσια διαδρομή του ποδηλατοδρόμου της Τουρλίδας ο οποίος και θα επεκταθεί και προς άλλες περιοχές εκτός της πόλης του Μεσολογγίου ενώ παράλληλα θα αναπτυχθεί με οικοτουριστικά πρότυπα η υπάρχουσα πλαζ στην Τουρλίδα,
Θα προγραμματίζονται επισκέψεις και θα γίνεται ξενάγηση στις Δημοτικές αλυκές και στις Ελληνικές αλυκές για να γνωρίσουν οι επισκέπτες τον τρόπο παραγωγής του αλατιού και να συνειδητοποιήσουν πως υπάρχουν τρόποι ανάπτυξης με προϋποθέσεις που δεν βλάπτουν τις οικολογικές ισορροπίες.
Τέλος σε συνεργασία με την αναπτυσσόμενη αερολέσχη Μεσολογγίου θα εκτελούνται εναέριες διαδρομές για παρατήρηση και φωτογράφιση της περιοχής, οικολογικού, φυσιολατρικού, ή καλλιτεχνικού περιεχομένου.
Τα οφέλη από την οικοτουριστική υποδομή1. Διαμονή καθ΄ όλο το έτος πολλών επισκεπτών, ένα μέρος των οποίων σύντομα θα προέρχεται από το εξωτερικό λόγω της σε παγκόσμιο επίπεδο μεγάλης οικολογικής σπουδαιότητας της ορνιθοπανίδας.
2. Πωλήσεις προϊόντων τοπικής αλιευτικής παραγωγής. (αυγοτάραχο και άλλων ιχθυοπαραγώγων, χελιών κλπ).
3. Πωλήσεις τοπικών γεωργικών προϊόντων, (τυποποιημένου λαδιού, ελαιών, ούζου κλπ).
4. Εισπράξεις από τις κάθε είδους χρήσεις υποδομών π.χ. ποδηλάτων, αεροπλάνων, ειδικών τζιπ που θα κάνουν διαδρομές για την επίδειξη των αξιοθέατων της περιοχής.
5. Εισπράξεις από ξεναγήσεις σε περιοχές των εκβολών Εύηνου, Αχελώου και λιμνοθάλασσας Αιτωλικού, καθώς και εκδρομών προς την ενδοχώρα του νομού όπως π.χ. τη γέφυρα Μπανιά στον Εύηνο για την παρακολούθηση των εγκαταστάσεων κανώ-καγιάκ ή ακόμα και για τη λήψη μαθημάτων σ’ αυτά, στο Θέρμο ή την παρατριχώνιο περιοχή.
Όλα τα προαναφερόμενα προέκυψαν μετά από σοβαρή πολύμηνη μελέτη και συνεργασία με υπηρεσιακούς παράγοντες του ΥΠΕΧΩΔΕ, είναι εντελώς ενδεικτικά και μπορούν σταδιακά να υλοποιηθούν από τον φορέα ή ακόμα καλύτερα από στενή συνεργασία του φορέα και άλλων οργανισμών όπως ΟΤΑ, αναπτυξιακών εταιριών κλπ. Επιδίωξη του Φορέα και πάντα μέσα από στενή συνεργασία με τους ΟΤΑ και τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση θα επιδιώξει να μεγιστοποιήσει τα οφέλη και να ελαχιστοποιήσει το κοινωνικό κόστος. Το τελικό αποτέλεσμα θα πρέπει είναι τέτοιο, ώστε το όφελος που θα προκύψει να είναι τέτοιο ώστε όλοι σε πολύ λίγα χρόνια να διερωτώνται γιατί όλα αυτά δεν είχαν γίνει εδώ και δεκαετίες
Το Δ.Σ. του φορέα, εκφράζει την βεβαιότητα, ότι με τις θέσεις αυτές
1. Ο φορέας θα επιτελέσει με βάση επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες, τη διαφύλαξη του παγκόσμιας σημασίας αυτού υγροτοπικού συστήματος χωρίς να βλάψει την ανθρωπογενή δραστηριότητα. Αντίθετα μάλιστα με τον τρόπο που θα αναπτυχθούν οι εν λόγω δραστηριότητες αναμένεται να θα εισρεύσει πλούτος στην περιοχή εσαεί μια και η διατήρησή του συστήματος θα αποτελεί για πάντα πόλο έλξης μεγάλου αριθμού επισκεπτών.
2. Οι επικεφαλής των ΟΤΑ και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης θα επιτελέσουν κατά τον καλύτερο τρόπο το καθήκον και την υποχρέωσή που έχουν και απέναντι στη παγκόσμια και ευρωπαϊκή κοινότητα και απέναντι στο έθνος αλλά και ειδικότερα απέναντι στην τοπική κοινωνία καθοδηγώντας την προς την σωστή κατεύθυνση ανάπτυξης και προστασίας της περιοχής. Με το σχέδιο θα τεθεί τέρμα στο απαράδεκτο από κάθε άποψη καθεστώς αναρχίας ασυδοσίας και υποβάθμισης. Το κύριο αίτημα των πελαδούχων και του Δημάρχου Μεσολογγίου για την διατήρησης των παραδοσιακών πελάδων θα βρει επιτέλους τον καλύτερο τρόπο υλοποίησής του.
Τέλος το Δ.Σ. λαμβάνοντας υπ’ όψιν:
1. Το γεγονός, ότι ο Φ.Δ./Λ.Μ., ως ΝΠΙΔ υπαγόμενο στο ΥΠΕΧΩΔΕ, ουδεμία αρμοδιότητα έχει αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΄πελάδων’,
2. Το ζήτημα των πελάδων αφορά αποκλειστικά την κτηματική υπηρεσία του δημοσίου και το Υπουργείο Οικονομικών.
3. Την υποχρεωσή μας όμως να κινηθούμε, επιστημονικά, δημιουργικά, αναπτυξιακά, με σεβασμό στον άνθρωπο, το περιβάλλον και την μοναδική ιστορία της περιοχής
4. Την θελησή μας να διαφυλάξουμε την πολιτιστική κληρονομιά, έκφραση της οποίας είναι και οι πατροπαράδοτες ψαράδικες ‘πελάδες’
5. Με δεδομένο το γεγονός της αποδοχής της πρότασής μας αυτής από τον Δήμαρχο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου κ. Αναγνωστόπουλο
κρίνει, ότι
Είναι απόλυτα δικαιολογημένη στη φάση αυτή, μια αναβολή του χρόνου εκτέλεσης της κατεδάφισης των πελάδων, ώστε να δοθεί ο χρόνος στην τοπική κοινωνία να δρομολογήσει την αντιμετώπιση σε μόνιμη βάση του όλου προβλήματος. Μέσα στο χρόνο αυτό της αναβολής θα γίνει προσπάθεια να ενημερωθούν και να κατανοήσουν τη δρομολόγηση της θέσης μας οι πολίτες της περιοχής .
Ο Φ.Δ. εκφράζει για άλλη μια φορά την θέληση να συμπορευτεί με τους επικεφαλείς της Ν.Α. και των ΟΤΑ, όχι μόνο στο ζήτημα αυτό αλλά και σε κάθε περιβαλλοντικό πρόβλημα που αφορά την περιοχή ευθύνης του, δεδομένου, ότι τα ζητήματα είναι πολυσύνθετα και απαιτούν κοινή αντιμετώπιση και πάνω απ’ όλα σωστό σχεδιασμό δράσεων και ενεργειών.
